5 januari 2010 | Jan Vermeer aarzelde niet toen hij op een winterse dag ergens hoog in Noorwegen een papegaaiduiker in de lens van zijn Nikon zag vliegen. Eén druk op de ontspanknop en de cover van zijn fotoboek Arctic was geboren. ,,Natuurfotografie is geduld, volharding en een stukje vaardigheid”, zegt Apeldoorner Vermeer. Toch ziet Nederland deze vorm van fotografie niet voor vol aan, klinkt het licht teleurgesteld. Gedegen natuurfotografie in Nederlandse media moet je immers met een vergrootglas zoeken.
De foto van de papegaaiduiker is er slechts een van duizenden foto’s die fotograaf Jan Vermeer (47) de afgelopen jaren schoot in het Poolgebied. De reis naar dat deel van de wereld, was het gevolg van een specifiek besluit dat Vermeer nam om zich te onderscheiden van andere natuurfotografen – van professionele collega’s tot de talloze liefhebbers die de Veluwe bevolken op de herten te fotograferen. ,,Ik besloot mijn natuurfotografie conceptmatig aan te pakken en mij te richten op een gebied. Zodoende heb ik meer diepgang bereikt in mijn werk.”
De keuze viel op de Pool. Vermeer: ,,Het Poolgebied heeft mij altijd gefascineerd. Sneeuw dempt het licht en geluid en werkt op de emotie van mensen. Ik merkte het al tijdens een bezoek aan IJsland en Spitsbergen. Mijn doel was mooie dingen te zien, daar mooie foto’s van te maken en op die manier verdieping te bieden tot in de poriën.”
Naast Noorwegen, IJsland en Spitsbergen, deed Vermeer nog onder meer Groenland, Canada en Rusland aan. De natuurfotograaf voer mee op een Russische ijsbreker over de Noordelijke IJszee. Het schip bracht hem naar Nova Zembla. Talloze vogels vlogen in zwermen door de zoeker, onder begeleiding van hun eigen helse concert. Muisstil waren daarentegen de kuddes muskusossen op Groenland. De variatie in foto’s is even groot; van weidse uitzichten tot bevreemdende portretten die bijna in de studio gemaakt lijken. Vermeer: ,,Ook dat is deel van mijn concept.”
De camera gaat ook mee als Vermeer – wat dichter bij huis – de Veluwe op trekt. ,,Ik loop vanuit huis zo de Veluwe op. Natuurfotografen komen er vrij makkelijk aan hun trekken. Op een goede dag lopen er zo een paar honderd man met telelenzen rond om de burlende herten te fotograferen. Ik ben vanochtend ook even op de Veluwe geweest. De rijp lag over het veld en de zon kwam net op. Prachtig.”
Toch is natuurfotografie in Nederland een ondergeschoven kindje, stelt Vermeer. De vrucht van zijn reis door het Poolgebied, het boek Arctic, won een International Photo Award (IPA) in de categorie Nature Books Pro. Het is geen kleine prijs; aan de jaarlijkse International Photo Award doen 18.000 inzendingen van fotografen uit 105 landen mee. ,,Maar als ik de plaatselijke krant benader om dat te melden, is er geen interesse. In de Nederlandse media zie ik weinig tot geen ruimte voor natuurfotografie. Erg jammer.”
© 2010 Elmer van Hest voor Digifoto Pro
