De landen rond de Oostzee – Denemarken, Zweden, Finland, Duitsland, Estland, Letland, Litouwen, Polen en Rusland – proberen al jaren hardere afspraken te maken over het beperken van onder meer industriële lozingen. Scandinavische experts wijzen vooral naar Rusland als een grote vervuiler die zich niet aan banden wil laten leggen.

Lozingen van afvalwater van boeren en industrie zijn de belangrijkste veroorzakers van de verzuring. Algen leven er wel bij en versterken met hogere temperaturen door recente klimaatveranderingen het effect, aldus een verklaring van het SMHI.

Vissen als kabeljauw hebben door de verzuring minder te eten, waardoor hun aantallen zullen afnemen. Dit heeft weer gevolgen voor vissers die uit de Oostzee hun dagelijks brood halen.

Volgens het SMHI verslechterde de waterkwaliteit in de afgelopen twee decennia krachtiger dan in de periode daarvoor. Ongeveer 28 procent van het water bij de zeebodem (70.000 vierkante kilometer) kent een zuurstofgehalte van minder dan 2 milliliter per liter, waardoor planten- en dierenleven praktisch onmogelijk is. Dat is in oppervlakte bijna de omvang van Nederland en België samen.

In 1960 besloeg het dode deel van de Oostzee nog geen 15 procent van het totaaloppervlak.

© 2011 Marcel Burger voor het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP)

De Litouwse president Dalia Grybauskaite zei bezorgd te zijn over de vele chemische strijdmiddelen die sinds de Tweede Wereldoorlog in de Oostzee zijn gedumpt. Vorige week meldden Zweedse media dat Rusland hiermee tot in de jaren negentig zou zijn doorgegaan.

Hoewel de Russische premier Vladimir Putin toezegde het afvalwater in de Russische steden Kaliningrad en St. Petersburg beter te reinigen, sprak hij vooral over de positieve effecten van Nord Stream. Deze gaspijplijn tussen Rusland en Duitsland, dwars door de Oostzee, moet volgens voorstanders Europa minder gevoelig maken voor toeleveringsproblemen via Oekraïne.

De voorbereidingen voor de aanleg van Nord Stream zijn begonnen. Milieu-organisaties vrezen grote verstoringen van het schaarse zeeleven dat de vervuiling in de Oostzee tot nu toe heeft overleefd.

© 2010 Marcel Burger voor het ANP

Operatie Veritable begon op 8 februari 1945 toen Britse, Amerikaanse en Canadese soldaten vanuit het zuidelijke Nederlands-Duitse grensgebied in de aanval trokken richting Duitsland. De operatie was het begin van het Rijnlandoffensief van de geallieerden. Het aantal soldaten groeide in zes weken tijd uit tot een leger van 1 miloen man, aldus Wenders.

De geallieerden trokken alle registers open met tankslagen, man tot man gevechten, bombardementen, amfibische operaties en luchtlandingen. De geallieerden wonnen uiteindelijk, maar wel ten kosten 25.000 gesneuvelden en 60.000 Duitse doden. De Canadese slachtoffers liggen onder meer begraven bij Groesbeek.

,,Het was de grootste aanval uit de geallieerde campagne in West-Europa”, zegt Lenders. De strijd past in het rijtje van de Slag om Stalingrad, de Slag om Arnhem en D-Day. Toch genieten Operatie Veritabe en het Rijnlandoffensief niet de bekendheid van die historische momenten. ,,De Duitse historici concentreerden zich vooral op de latere strijd rond Berlijn, terwijl de Nederlandse geschiedschrijving vooral gaat over de hongerwinter. Toch leidde Veritable tot de bevrijding van Noord-Nederland; de geallieerden trokken uiteindelijk via Duitsland naar het noorden van ons land.”

In de film Krieg am Niederrhein zijn de verwoestende gevolgen voor de Nederlandse en Duitse burgerbevolking vastgelegd. Zo zijn er beelden te zien van de verwoeste grensstreek en van de platgebombardeerde steden Kleve en Emmerich. ,,De film is een monument voor de zeer bloedige strijd”, aldus Lenders.

(c) Elmer van Hest voor het ANP

Het Bundesambt für Sicherheit in die Informatietechniek (BSI), oftewel het staatsbureau voor IT-beveiliging, zegt zaterdag dat internetgebruik met de Microsoft-webbrowser uiterst risicovol is voor de veiligheid van je systeem, zolang de Amerikaanse softwarebouwer niet zorgt dat een al eerder ontdekt lek wordt verholpen.

Google en nog zo’n 20 andere grote Westerse bedrijven kregen vorige maand een serieuze aanval te verwerken vanuit China. Chinese hackers braken, al dan niet gesteund door de Chinese overheid, via een lek in Internet Explorer in. Onder meer Gmail-accounts zouden zo toegankelijk zijn geweest.

Voor zover bekend zijn er geen kritieke problemen met andere webbladerprogramma’s als Firefox, Chrome, Safari en Opera.

Zaterdag heeft het Finse deel van de grote Scandinavische bank Nordea te maken met een virus dat betalingen van klanten doet, maar het is niet bekend of hackers het virus via Internet Explorer wisten binnen te krijgen.

© 2010 Marcel Burger voor Winmag Pro (www.winmagpro.nl)

Voor aankomende zomer neemt Løseth de taken van Lars Josefsson volledig over. Josefsson moet van de Zweedse regering het veld ruimen, nadat hij de afgelopen week veel kritiek kreeg over zijn plannen. Zo zou hij het Zweedse energienet willen verkopen en zette hij het hele energiebedrijf borg voor eventuele problemen met kerncentrales van Vattenfall in Duitsland.

Josefsson was al van plan om in het najaar van 2010 op 60-jarige leeftijd te vertrekken, maar zijn pensionering is onder druk van de Zweedse minister van Economische Zaken vervroegd. Løseth is sinds april vorig jaar de topman van Nuon. Nuon werd eerder dit jaar door Vattenfall overgenomen.

De nieuwe topman krijgt een aantal stevige uitdagingen. Zo stapte de afvaardiging van de vakbond vorige week uit de raad van bestuur, uit onvrede met het beleid van de top van het energiebedrijf. Verder moet Løseth volgens analisten de expansiekoers van zijn voorganger ombuigen naar een beleid dat is gericht op consolidatie van de huidige activiteiten.

Vattenfall heeft problemen met de Duitse en Zweedse overheden, onder meer over de veiligheid in de kerncentrales in beide landen. Het bedrijf leed mede daardoor de afgelopen maanden veel imagoschade.

De Zweedse regering wil dat Vattenfall in Europa het voorbeeld geeft voor milieuvriendelijke energieproductie. Zo moet de CO2-uitstoot van het concern – nu bijna 100 miljoen ton per jaar – omlaag, onder meer met behulp van een quotum op de hoeveelheid kolen die Vattenfall mag gebruiken.

© 2009 Marcel Burger voor het ANP

Josefsson kreeg de afgelopen dagen veel kritiek. Uit een uitgelekt document blijkt dat hij het Zweedse elektriciteitsnet wilde verkopen om de opbrengst te investeren in Britse kernenergie. Ook heeft hij zonder overleg volgens diverse bronnen het hele energiebedrijf als onderpand aangeboden aan Duitsland, voor het geval er een ongeluk in een Duitse kerncentrale van Vattenfall zou gebeuren.

Volgens economen konden de stappen die Josefsson wilde zetten, het financiële einde van Vattenfall betekenen. De Zweedse belastingbetaler zou vervolgens voor de schade moeten opdraaien, omdat het energiebedrijf eigendom is van de Zweedse staat.

Bronnen dicht bij de verantwoordelijke minister van Economische Zaken Olofsson meldden dat de bewindsvrouw niet blij was met het eigengereide optreden van de Vattenfall-topman. Volgens Olofsson kan er van verkoop van het elektriciteitsnet geen sprake zijn. Vattenfall heeft inmiddels ontkend dat Josefsson de toekomst van het bedrijf op het spel had gezet met de afspraken in Duitsland.

Minister Olofsson verklaarde vrijdag dat ze op korte termijn een vervanger voor Josefsson verwacht te vinden. De topman blijft tot die tijd de lopende zaken wel afhandelen. Een woordvoerder van Vattenfall zei tegen het ANP dat hij binnen enkele weken een nieuwe bestuursvoorzitter verwacht. Hij wil verder geen commentaar geven op het functioneren van Josefsson.

Lars Josefsson trad in 2000 aan als hoogste baas bij Vattenfall. Daarvoor werkte hij in leidinggevende functies bij de Zweedse telecomonderneming Ericsson. Onder Josefssons leiding groeide Vattenfall en tekende het eerder dit jaar voor de overname van het Nederlandse Nuon.

© 2009 Marcel Burger voor het ANP

De onderzoekers lieten dinsdag weten verrast te zijn door het relatief hoge aantal zogenoemde nanodeeltjes die winterbanden loswrikken en opwerpen. De minuscule stukjes asfalt kunnen vervolgens gezondheidsproblemen veroorzaken, al heeft het VTI niet bekeken welke.

Het effect is nog sterker bij banden met noppen. Veel Zweden kiezen juist daarvoor, omdat ze op bevroren grond meer grip geven dan gewone winterbanden.

Zweedse gemeenten zijn sinds deze herfst vrij om winterbanden met noppen te verbieden. Het bestuur van de hoofdstad Stockholm had al besloten de noppenbanden te verbannen. Ze zouden tot meer fijnstof en gezondheidsrisico’s leiden als er geen sneeuw ligt. Veel andere gemeenten staan alle winterbanden toe, omdat ze noppenbanden veiliger vinden.

De onderzoekers van het VTI benadrukken dat het nu om laboratoriumresultaten gaat en dat extra praktijktesten nodig zijn. In meer Europese landen, waaronder Duitsland, zijn winterbanden een deel van het jaar verplicht. Zomerbanden bieden minder houvast bij sneeuw en ijs.

© 2009 Marcel Burger voor het ANP

Vlak na de klimaattop in Kopenhagen in december moet er volgens de regering een wet komen met quota voor de hoeveelheid fossiele brandstoffen die het staatsbedrijf Vattenfall mag gebruiken. ,,De regering wil geen verbod op kolencentrales, maar de klimaatafspraken voor de EU tot 2020 zijn helder. Minder kolen, meer vernieuwbare energiebronnen”, aldus Altera in Svenska Dagbladet.

Vattenfall is een van Europa’s grootste energieproducenten. Ieder jaar stoot het concern volgens de Zweedse staat 100 miljoen ton CO2-uit. Dat is meer dan de totale uitstoot van de industrie in Zweden.

Vattenfall kocht eerder dit jaar in Nederland energiebedrijf Nuon, maar is ook groot in Duitsland. Er is het afgelopen jaar veel kritiek op Vattenfall, onder meer van de Zweedse en Duitse overheden. Zo zijn er incidenten geweest in kerncentrales van het bedrijf in beide landen. Verder zouden de kolencentrales in Duitsland volgens milieuorganisatie Greenpeace en de Groenen in het Europarlement te vervuilend zijn.

© 2009 Marcel Burger voor het ANP